Η θέση μου για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική μετά τη συνάντηση με τον Υφυπουργό Εσωτερικών κ. Αθανάσιο Νάκο (15/07/2009)

 

Ο Περιφερειακός Σχεδιασμός διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Αττικής εγκρίθηκε με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, της 44ης Συνεδρίασης στις 17/9/2001 και ολοκληρώθηκε με την ψήφιση του νόμου 3164/2003, που περιελάμβανε την έγκριση των θέσεων για τη χωροθέτηση των εγκαταστάσεων.

Μάλιστα, τότε, η τέως υπουργός ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κα Βάσω Παπανδρέου μας κάλεσε, τους βουλευτές της περιοχής, στο γραφείο της, όπου μας ανακοίνωσε, δύο θέσεις στη Δυτική Αττική, δύο θέσεις στην Ανατολική Αττική και δύο θέσεις στη Βόρεια Αττική για τη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής. Από τη συζήτηση, που ακολούθησε διαπιστώθηκε, ότι η επιλογή των θέσεων έγινε χωρίς ουσιαστικά κριτήρια και με συνοπτικές διαδικασίες, αφού, όπως μας είπε, «δεν αντέχει άλλο ο ΧΥΤΑ των Άνω Λιοσίων και πρέπει να μοιρασθεί η ποσότητα (περίπου 6.000 tn ημερησίως) της Αττικής σε άλλα σημεία». Μιλούσε, μάλιστα, καθαρά για μεταφορά των απορριμμάτων των Δήμων της Αθήνας στην Κερατέα και το Γραμματικό.

Οι έξι θέσεις, όπως αρχικά μας είχε ανακοινωθεί, έγιναν, τελικά, τρεις, συνοδευόμενες με περιβαλλοντικές μελέτες στο νόμο που ψηφίστηκε. Πιο συγκεκριμένα ορίστηκαν θέσεις, μία σε Δυτική, μία σε Ανατολική και μία σε Βόρεια Αττική αντίστοιχα, ενώ καθορίστηκε ότι, υποχρεωτικά, στους χώρους αυτούς θα διαμορφώνονταν ΧΥΤΑ. Ο νόμος ψηφίσθηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία του ΠΑΣΟΚ (με εξαίρεση τους συναδέλφους της Περιφέρειας Αττικής). Στη συνέχεια η Περιφέρεια Αττικής ετοίμασε και κατέθεσε τους φακέλους με όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τη χρηματοδότηση έργων στην Ε.Ε.

Σε ό,τι με αφορά, προσωπικά, στήριξα όλες τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών για δημιουργία ΧΥΤΑ στην Περιφέρεια Αττικής, όπου σύμφωνα με τον τότε σχεδιασμό, θα έρχονταν τα απορρίμματα Δήμων της Αθήνας και του Πειραιά. Η θέση μου ήταν και είναι ξεκάθαρη. Θεωρώ, ότι κάθε περιοχή μπορεί να βρει τοποθεσίες και μεθόδους, προκειμένου ο κάθε Δήμος ή ομάδες Δήμων να διαχειριστούν τα απορρίμματά τους. Επίσης, ποτέ δε δέχτηκα την άποψη που έλεγε «τα σκουπίδια της Αττικής, εκτός Αττικής», δηλαδή, «στην αυλή του γείτονα». Πιστεύω, ότι, όπως σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο μπορούν και διαχειρίζονται τα απορρίμματά τους, ακόμη και στο κέντρο της πόλης τους, έτσι κι εμείς μπορούμε και πρέπει να προχωρήσουμε αντίστοιχα.

Από το 2005 (μετά τους Ολυμπιακούς αγώνες και αφού κυβέρνηση ήταν η Ν.Δ.) ξεκίνησε μια προσπάθεια ματαίωσης όλου του σχεδιασμού της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και αφορούσε τα μέρη που είχαν επιλεγεί για χωροθέτηση ΧΥΤΑ. Κάτι τέτοιο, όμως, αποδείχτηκε ότι ήταν ανέφικτο, αφού οι μελέτες είχαν προχωρήσει, οι φάκελοι ήταν στην τελική τους φάση στην Ε.Ε., όπου, επιπλέον, το όποιο επιχείρημα για την αλλαγή πολιτικής, λόγω κυβερνητικής μεταβολής, δεν μπορούσε να γίνει δεκτό, καθώς στα ευρωπαϊκά όργανα, οι όποιοι σχεδιασμοί δεν επαναθεωρούνται με βάση του ποιος είναι στην κυβέρνηση, αλλά στη βάση των επιλογών, που κάνει σε βάθος χρόνου η κάθε χώρα.

Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, στρέψαμε τις παρεμβάσεις μας στον τρόπο διαχείρισης. 'Έτσι πετύχαμε το 2006 την αναθεώρηση του αρχικού σχεδιασμού, ούτως ώστε, πλέον, να συμπεριλαμβάνονται όλες οι εναλλακτικές επιλογές επεξεργασίας στερεών αποβλήτων (εργοστάσια κλπ) κι όχι μόνο η μέθοδος υγειονομικής ταφής (ΧΥΤΑ), όπως προέβλεπε το σχέδιο της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Επίσης, με συνεχείς παραστάσεις και προσκόμιση στοιχείων ζητήσαμε για τις περιοχές της Βόρειας Αττικής (Γραμματικό) και της Ανατολικής Αττικής (Κερατέα), ο νέος σχεδιασμός να αφορά τη διαχείριση μόνο των δικών τους (και της ευρύτερης περιοχής) απορριμμάτων και να μην περιλαμβάνει την μεταφορά απορριμμάτων από άλλο Δήμο Π.χ. Αθήνα. Επίσης, ζητήσαμε την ευθύνη της διαχείρισης να έχουν τοπικοί Σύνδεσμοι και όχι ο Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α ..

Σήμερα, μπροστά στην κατάσταση, που διαμορφώθηκε και στον κίνδυνο επιβολής πολύ υψηλών προστίμων στη χώρα μας, θεωρούμε ότι μπορούμε και λύση να δώσουμε και την περιοχή μας να προστατέψουμε.

Σε ό,τι με αφορά και σήμερα συνεχίζω να λέω όχι στους ΧΥΤΑ, καταθέτοντας ρεαλιστικές προτάσεις και προωθώντας λύσεις και που μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα.

Έτσι, γίνεται το ένα μόνο από τα τέσσερα προβλεπόμενα κύτταρα, το οποίο, βέβαια, μετατρέπεται σε ΧΥΤΥ, μόνο, δηλαδή, για ταφή υπολειμμάτων κι όχι για απορριμμάτων. (Κατά την πρόσφατη, μάλιστα, επίσκεψη τους σε εργοστάσιο διαχείρισης στη Μαγιόρκα στην Ισπανία, δήμαρχοι της περιοχής είδαν ότι για τα 20,περίπου, χρόνια, που λειτουργεί η μονάδα εκεί χρειάστηκε μόνο ένα στρέμμα ΧΥΤΥ.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2009 θα δημοπρατηθούν, από την Περιφέρεια Αττικής, τα εργοστάσια επεξεργασίας και κομποστοποίησης, όμως, μόνο για τα απορρίμματα της περιοχής τους.

Αυτή είναι η πραγματικότητα, εντελώς διαφορετική από ό,τι σχεδιάστηκε το 2003. Τα έργα, που προγραμματίστηκαν αφορούν διαμορφώσεις στο χώρο για ΧΥΤΥ και εργοστάσιο και όχι για ΧΥΤΑ. (Υπάρχει, μάλιστα, δέσμευση του αρμόδιου Υφυπουργού γι' αυτό.)

Προσωπικά, ποτέ δεν υποσχέθηκα, ότι θα προτάσσω το «όχι σε όλα». Ποτέ δε δεσμεύτηκα να «στείλω» τα σκουπίδια εκτός Αττικής. Πάλεψα να αλλάξει ο σχεδιασμός, να ενταχθούν οι νέες τεχνολογίες στη διαδικασία διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική. Πάλεψα η κάθε περιοχή να αναλάβει, από μόνη της, πρωτοβουλίες επίλυσης του προβλήματος της διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Σ' αυτήν την υπεύθυνη γραμμή συνεχίζω και σήμερα.

Το γιατί οι περιοχές Γραμματικού και Κερατέας βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα, μπορεί να το βρει κανείς, εύκολα, ανατρέχοντας στο σχεδιασμό της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, που τις κατέδειξε ως περιοχές, που θα έπαιρναν μέρος των σκουπιδιών όλης της Αθήνας. Αυτό άλλαξε κι, έτσι, σήμερα, μιλάμε μόνο για τη διαχείριση των απορριμμάτων της περιοχής τους.

Είναι ενδεικτικό, μάλιστα, Δήμοι, τόσο της Δυτικής, όσο και της Ανατολικής Αττικής είναι έτοιμοι να ζητήσουν από το Υπ. Εσωτερικών χρηματοδότηση μελέτης για να διαχειριστούν μόνοι τους τα απορρίμματά τους, με παρόμοιο τρόπο με ό,τι, τελικά, γίνεται στο Γραμματικό και Κερατέα.

Είναι ξεκάθαρο ότι το πρόβλημα μας αφορά όλους. Απαιτεί υπεύθυνη προσέγγιση. Η θέση «όχι σε όλα» ποτέ δεν συνιστούσε λύση. Μπορούμε να συνεργαστούμε συμφωνώντας ένα πλαίσιο δράσης, λέγοντας:

Ναι σε τοπικούς Συνδέσμους Διαχείρισης Απορριμμάτων Ναι σε νέες τεχνολογίες (επιλογή των τοπικών φορέων). Ναι σε εργοστάσια επεξεργασίας και κομποστοποίησης.

Ναι στους ΧΥΤΥ (που είναι απαραίτητος όρος για τη λειτουργία όλων των παραπάνω).

Ναι στη διαχείριση σε τοπικό επίπεδο των απορριμμάτων.

Ναι στην ανακύκλωση και στη μείωση παραγωγής απορριμμάτων.

Ας συμφωνήσουμε όλοι, ότι δε θα δεχτούμε ούτε ένα κιλό απορρίμματα σε ΧΥΤΑ στρωμένα ή ανεξέλεγκτα πεταμένα. (Σε ανεξέλεγκτες χωματερές).